Παιχνίδια χωρίς σύνορα

ΣΚΕΠΤΙΚΟ
Αφορμή για την επιλογή του προγράμματος Teachers 4 Europe: «Παιχνίδια χωρίς σύνορα» υπήρξε η μικρή ηλικία των μαθητών μας (Α΄Β΄ και Γ΄τάξη) και συμμετοχή των δύο μεγαλύτερων τάξεων σε πρόγραμμα του δικτύου Teachers 4 Europe την προηγούμενη χρονιά. Επιπροσθέτως, επιλέξαμε θέμα μας να είναι το παιχνίδι, όπως αυτό το συναντάμε στις άλλες χώρες κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γιατί το παιχνίδι είναι πιο απλός, εύκολος, διασκεδαστικός και άμεσος τρόπος προσέγγισης για ένα παιδί. Αποφασίσαμε να προσεγγίσουμε το παιχνίδι, αναζητώντας παιχνίδια που παίζονται με τον ίδιο τρόπο στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στοχεύοντας στον εντοπισμό των στοιχείων που μας ενώνουν με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη.


Επίσης, λόγω της ανομοιομορφίας των τμημάτων μας σχετικά με τη χώρα προέλευσης των μαθητών μας (Ελλάδα, Αλβανία, Πακιστάν), θεωρήσαμε ότι είναι μια εξαιρετική ευκαιρία για να αντιληφθούν οι μαθητές την έννοια της διαφορετικότητας αλλά και της ενότητας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κάτι το οποίο μπορεί να επιτευχθεί μέσα από το παιχνίδι.
Το παιχνίδι, ως μία από τις σημαντικότερες ασχολίες του παιδιού, αποτελεί πρωταρχικό παράγοντα ανάπτυξης και ασκεί καθοριστική επιρροή στη διαδικασία της μάθησης. Μέσω αυτού, ενισχύονται λειτουργίες όπως: επανάληψη, εξάσκηση, μίμηση, εξερεύνηση, ανακάλυψη, σύνθεση. Τα οφέλη του παιχνιδιού είναι πολλά τόσο σε γνωστικό, όσο και σε κοινωνικό επίπεδο και για αυτό μπορεί να αποτελέσει μια διαπροσωπική και συνεργατικά δομημένη δραστηριότητα στα πλαίσια της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

ΣΚΟΠΟΣ
Να αποδοθούν εύληπτα και ποιοτικά οι στόχοι της δράσης Τ4Ε, στοχεύοντας στη διαμόρφωση των αυριανών Ευρωπαίων πολιτών. Στόχος μας είναι να καλλιεργηθεί στους μαθητές μας η Ευρωπαϊκή Ιδέα και Κουλτούρα, χτισμένη στο σεβασμό της διαφορετικότητας και των αξιών της Ε.Ε.

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΙ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΣΤΟΧΟΙ
Ø Να γνωρίσουν οι μαθητές ποια είναι η Ευρώπη και ποια η Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Ε). Να γνωρίσουν τις χώρες της Ε.Ε. και να αναγνωρίσουν κοινά στοιχεία μεταξύ των χωρών.
Ø Να γνωρίσουν οι μαθητές παιχνίδια των κρατών-μελών που παίζονται με τον ίδιο τρόπο και στην Ελλάδα, ούτως ώστε να συνειδητοποιήσουν ότι μέσω του παιχνιδιού μπορούμε να συνυπάρχουμε με παιδιά, που μπορεί να μη μιλούν την ελληνική γλώσσα, αλλά μπορούμε να "επικοινωνήσουμε" και να διασκεδάσουμε μαζί.
Ø Να συνειδητοποιήσουν ότι όλα τα παιδιά έχουν την ίδια ανάγκη και δικαίωμα για παιχνίδι, ακόμη και αυτά που ζούνε σε άλλες χώρες.
Ø Οι μαθητές να γνωρίσουν και να κατανοήσουν τις πολιτισμικές διαφορές μεταξύ ομάδων και ατόμων, και ταυτόχρονα να συνειδητοποιήσουν ότι ανήκουμε όλοι στην ανθρωπότητα με κοινά χαρακτηριστικά, ανάγκες και επιθυμίες.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ

Στο Ολοήμερο Δημοτικό Σχολείο Βίβλου Νάξου, τη σχολική χρονιά 2017-2018, αποφασίσαμε να σχεδιάσουμε μια διατμηματική εργασία, αποτελούμενη από τις Α' - Β' και Γ' τάξεις, μαζί με τη συμμετοχή των εκπαιδευτικών ειδικοτήτων της Θεατρικής Αγωγής και της Πληροφορικής. Δεδομένου της μικρής ηλικίας των μαθητών μας, η οποία δεν τους καθιστά τόσο ικανούς, ώστε να αντιληφθούν τις δύσκολες λειτουργίες και τις πολύπλοκες ορολογίες της Ε.Ε., αποφασίσαμε να οργανώσουμε και να υλοποιήσουμε μια σειρά δράσεων βασισμένη στη βιωματική μάθηση και κυρίως μέσα από το παιχνίδι.
Για την επιλογή των δράσεων θα έπρεπε να λάβουμε υπόψη μας πως οι μαθητές μας αποτελούνταν από διαφορετικές ηλικιακές ομάδες με διαφορετικά βιώματα και εμπειρίες. Επίσης θα έπρεπε να ξεπεράσουμε και το πρόβλημα εύρεσης κοινών ωρών διδασκαλίας και για τα τρία τμήματα προκειμένου να πραγματοποιήσουμε τις δράσεις μας.
Έπειτα από διαλογική συζήτηση και ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των εκπαιδευτικών των τάξεων, προχωρήσαμε στο σχεδιασμό πολλών δράσεων, βασισμένων στη βιωματική μάθηση, στη δραματοποίηση, στις Τ.Π.Ε., στη διαθεματική προσέγγιση, στην πολυαισθητηριακή διδασκαλία, στην αναδυόμενη μάθηση, στην ομαδοσυνεργατική μέθοδο, εκμεταλλευόμενοι και τα άτυπα περιβάλλοντα μάθησης.
Το πρώτο μας μέλημα ήταν να κάνουμε τα τρία τμήματα μια ομάδα. Οι μαθητές μας παρουσιάζουν ένα ετερογενές σύνολο (διαφορετική ηλικία, διαφορετικές εμπειρίες και ανάγκες) που θα έπρεπε να συνεργαστούν αρμονικά για την επίτευξη των στόχων του προγράμματος . Ειδικότερα ξεκινήσαμε με βιωματικές ασκήσεις ενδυνάμωσης ομάδας, δεσίματος ομάδας καθώς και ασκήσεις ανάπτυξης εμπιστοσύνης, παίζοντας κάποια παιχνίδια. Μέσα από αυτό καταφέραμε να αισθανθούν οι μαθητές πιο ασφαλείς και να μειωθεί η ντροπή μεταξύ τους. Επίσης καλλιεργήθηκε η συνεργασία και το ομαδικό πνεύμα μεταξύ των μαθητών, ενώ οι μεγαλύτεροι έδειξαν ενδιαφέρον να βοηθήσουν και να δείξουν στους μικρότερους μαθητές, ειδικά της Ά τάξης που δεν είχαν προηγούμενη εμπειρία και να τους εντάξουμε στο πρόγραμμα όχι ως διαφορετικά τμήματα αλλά ως μία δημιουργική ομάδα.
Έπειτα από αυτό, οι μαθητές μέσα από μία διαδραστική εφαρμογή, εντόπισαν τα κράτη-μέλη στον χάρτη της Ευρώπης, εντόπισαν πληροφορίες για όποια χώρα και πρωτεύουσά επέλεγαν, ζωγράφισαν τις σημαίες των κρατών-μελών και συνέδεσαν χώρα και πρωτεύουσα.
Στη συνέχεια οι μαθητές με τη βοήθεια του google translate είδαν πως γράφεται και άκουσαν την λέξη "παιχνίδι" σε όλες τις γλώσσες των κρατών-μελών. Στη συνέχεια, ζωγράφισαν με τα χρώματα της σημαίας κάθε κράτους-μέλους την λέξη "παιχνίδι" στην αντίστοιχη γλώσσα. Τέλος, δημιούργησαν ένα κολάζ, επιλέγοντας σαν κύριο σχήμα τα σώματα δύο παιδιών που παίζουν και το γέμισαν με τα ονόματα των κρατών-μελών, τις σημαίες που είχαν ζωγραφίσει αλλά και τη λέξη παιχνίδι σε όλες τις γλώσσες των κρατών-μελών.
Επιπλέον, οι μαθητές έπαιξαν διαδραστικά παιχνίδια μνήμης στην σελίδα http://europa.eu/kids-corner/parents-teach/index_el.htm και δημιούργησαν δύο σύννεφα λέξεων, ένα με την λέξη "παιχνίδι" σε όλες τις γλώσσες των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ένα με τα ονόματα όλων των κρατών-μελών.

Στη συνέχεια, αφού οι μαθητές γνώρισαν τα κράτη-μέλη, ασχοληθήκαμε με το θέμα του παιχνιδιού. Πιο συγκεκριμένα, οι μαθητές, με η βοήθεια των εκπαιδευτικών, έπαιξαν στο προαύλιο του σχολείου τα παρακάτω παιχνίδια:
• Το δαχτυλίδι, πρόκειται για το γνωστό παραδοσιακό ελληνικό παιχνίδι το οποίο παίζεται και στη Γερμανία.
• Ένα-δύο-τρία stop, το γνωστό ελληνικό παιχνίδι παίζεται και στην Γαλλία, μάλιστα οι μαθητές επέλεξαν να παίξουν το παιχνίδι τόσο στα ελληνικά όσο και στα γαλλικά, λέγοντας un-deux-troi soleil.
• Το κρυφτό, το γνωστό παραδοσιακό παιχνίδι απαντάται σε αρκετά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ένα από αυτά είναι η Ισπανία με την ονομασία "escondite".
• Το λάστιχο, το παραδοσιακό παιχνίδι παίζεται τόσο στις γειτονιές της Ελλάδας όσο και της Βουλγαρίας αλλά και της Ρουμανίας.
• Το σχοινί (η καμάρα), πρόκειται για ένα παραδοσιακό παιχνίδι όπου δύο παιδιά γυρίζουν ένα σχοινί δημιουργώντας μια μεγάλη καμάρα και ένα άλλο παιδί προσπαθεί να πηδάει το σχοινί για όσο μεγαλύτερο διάστημα μπορεί. Το συγκεκριμένο παιχνίδι παίζεται τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Πολωνία.
Επιπρόσθετα, οι μαθητές δημιούργησαν μια ζωγραφιά με τις εντυπώσεις τους από το πρόγραμμα Teachers 4 Europe, ως κλείσιμο του εν λόγω προγράμματος.
Τέλος, ως επιστέγασμα του προγράμματος, οι μαθητές δραματοποίησαν τον μύθο της αρπαγής της Ευρώπης παρουσιάζοντας τον στη τελετή λήξης του σχολικού έτους.

 

 

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Τα αποτελέσματα και τα συναισθήματα που αποκομίσαμε από τους μαθητές κατά τη διάρκεια όλων των δράσεων ήταν εντυπωσιακά και συγκινητικά. Αν και κουράστηκαν το διασκέδασαν αρκετά, χαρίζοντας μας πολλά χαμόγελα ευχαρίστησης και ικανοποίησης για το αποτέλεσμα. Παρά το μικρό της ηλικίας τους, οι μαθητές, μέσα από το βιωματικό τρόπο προσέγγισης, τη χρήση των νέων τεχνολογιών αλλά και τη διαδραστικότητα, αντιλήφθηκαν και κατανόησαν με παιγνιώδη τρόπο τι εννοούμε Ε.Ε., ποιες είναι οι αξίες της, πού στηρίζεται, τι προσφέρει, τι επιδιώκει και πού στοχεύει. Οι μαθητές παρά την αρχική τους δυσκολία, τις απορίες και την άγνοια που είχαν, αντέδρασαν με μεγάλη χαρά, ενθουσιασμό και δημιουργικότητα, με αποτέλεσμα να βιώσουν και να ευχαριστηθούν το πρόγραμμα Τ4E.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Κατά τη διάρκεια της υλοποίησης του προγράμματος οι μαθητές γνώρισαν με ευχάριστο και παιγνιώδη τρόπο τα κράτη-μέλη της Ε.Ε., παρατήρησαν ότι τόσο τα ίδια όσο και τα υπόλοιπα παιδιά που ζουν στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. μπορούν να αποτελέσουν μια ομάδα στα πλαίσια του παιχνιδιού. Δήλωσαν μάλιστα, τα περισσότερα παιδιά, ότι θα έπαιζαν με παιδιά που κατάγονται από άλλες χώρες αν βρίσκονταν σε κοινό χώρο. Επιπροσθέτως, οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με τον επιμέρους πολιτισμό των κρατών-μελών και δήλωσαν την επιθυμία τους να ταξιδέψουν σε πολλά από αυτά για να τα γνωρίσουν και από κοντά όπως επίσης και τα παιχνίδια τους. Ενθουσιάστηκαν με το γεγονός ότι ανήκουμε όλοι σε μια μεγάλη οικογένεια, την ευρωπαϊκή και μπορούμε να επισκεφθούμε τις χώρες αυτές χωρίς κανένα περιορισμό. Επιπροσθέτως, αντιλήφθηκαν την πολυμορφία και τη διαφορετικότητα που χαρακτηρίζει την Ε.Ε. ως μια φυσική κατάσταση που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Οι μαθητές φάνηκε να είναι μικροί Ευρωπαίοι πολίτες, οι οποίοι χάρηκαν ένα μικρό ταξίδι στην Ε.Ε. και μας υποσχέθηκαν πολλά ακόμα.

 

Συντελεστές : Τσιριγωτάκη Μαρία
Καραμανλή Ειρήνη
Σιδέρης Αθανάσιος
Ζιγγελή Τριγώνα
Δεμερτζή Βασιλική

Πρεσβεύτής: Σκάρκος Χρήστος

Scroll to top